Sự phẫn nộ của công chúng xung quanh vụ VN Pharma là chính đáng và dễ hiểu

Posted by

Sự phẫn nộ của công chúng xung quanh vụ VN Pharma là chính đáng và dễ hiểu. Nhưng đôi khi vì quá tức giận, chúng ta bỏ qua hoặc cố tình không tin vào Facts (dữ liệu thực tế). Mình viết stt này không với mục đích biện hộ cho bất kỳ ai, mà chỉ liệt kê FACTS liên quan đến vụ thuốc ung thư của VN Pharma nói riêng và ngành dược nói chung, dựa vào những gì mình biết, để mọi người có thể tự rút ra kết luận cho mình, thay vì để cơn phẫn uất làm bản thân mình thêm vô minh và “ác khẩu”.
1. Trước hết là về thuốc gốc (generic drugs) và thuốc biệt dược (specialties, brand names):
Thuốc gốc (generic drug) là thuốc tương đương sinh học với biệt dược gốc về các tính chất dược động học và dược lực học, được sản xuất khi quyền sở hữu công nghiệp của biệt dược đã hết hạn, nhờ đó thường được bán với giá rẻ.
Biệt dược hay tên thương mại (specialties, brand names) là các loại thuốc đặc biệt, những loại thuốc ban đầu mới được phát minh và độc quyền sản xuất, nên giá thành rất cao để công ty phát minh ra biệt dược thu hồi được chi phí R&D.
2. Tại bất kỳ quốc gia nào, để được lưu hành trên thị trường, thuốc phải được phép của cơ quan có thẩm quyền (i.e Bộ Y Tế) dù là thuốc gốc hay biệt dược. Tại một quốc gia đang phát triển như Việt Nam, Bảo hiểm Y tế chỉ chi trả và thanh toán cho người bệnh những loại thuốc có tên trong danh sách chi trả bảo biểm y tế, và tất nhiên, với ngân sách BHYT hạn hẹp, dân số lại đông, phần lớn sẽ là thuốc gốc (generics). Biệt dược cũng có thể được chi trả nhưng thường không được thanh toán bảo hiểm Y tế 100%, và có nhiều trường hợp không được đưa vào danh sách chi trả do quá đắt (mình biết điều này vì đã làm trực tiếp 1 dự án liên quan bảo hiểm y tế). Vì vậy, nếu có ai trong chúng ta không may là người bệnh và muốn được bảo hiểm y tế, thì đương nhiên đơn thuốc được kê sẽ phần lớn là generics. Điều đó không có nghĩa là ta không được có cơ hội được điều trị bằng biệt dược, nhưng ta sẽ phải tự trả tiền thuốc rất đắt nếu ta muốn.
Để hiểu rõ hơn về cái được và mất giữa thuốc gốc và biệt dược, bạn chỉ cần google “thuốc gốc và biệt dược”, sẽ có 1 bài rất chi tiết, có trách nhiệm giải thích tại sao generics cũng hữu ích, và tại sao không phải cứ biệt dược là tốt cho bệnh nhân, nhất là bệnh nhân nghèo. Điều cần hiểu rõ ở đây là KHÔNG AI TƯỚC ĐI QUYỀN SỬ DỤNG BIỆT DƯỢC của chúng ta nếu nó được lưu hành và chúng ta có đủ tiền để trả. (và không phải cứ được lưu hành ở Mỹ hay EU là tự động được vào VN nếu thuốc đó chưa được thử nghiệm lâm sàng trên cơ thể những bệnh nhân có điều kiện thể chất tương đương người Việt).
3. Về lô thuốc chữa ung thu của VN Pharma, thông tin đã rất rõ là: lô thuốc này đã bị CẤM NHẬP vì đã bị phát hiện ngay ở cửa khẩu do có nghi ngờ về xuất xứ. Danh mục thuốc được lưu hành và được trả bảo biểm cũng không có tên thuốc này. Vì vậy, chúng ta nên dựa vào Facts này, thay vì chạy theo những thông tin không chính xác, gây thêm hoang mang và làm tổn thương thêm nỗi đau của những gia đình không may có người thân mất vì ung thư khi họ bị giằng xé bởi ý nghĩ người thân của họ bị điều trị bằng lô thuốc giả đó. Vì nó đâu đã lọt vào VN!
Mình ủng hộ việc xử lý nghiêm khắc vụ VN Pharma. Đó là buôn lậu, là kinh doanh thuốc giả, là hối lộ hay là gì, mong công an và các cơ quan chức năng làm rõ và minh bạch, và quan chức nào tạo điều kiện cho doanh nghiệp phạm tội phải bị trừng trị.
Nhưng mình vẫn muốn tổng hợp lại các thông tin chung xung quanh vụ này cho cả nhà cùng biết, để đưa ra các quyết định phù hợp cho việc chữa bệnh cho mình và gia đình. Có thể nhiều người trong chúng ta có điều kiện được tiếp cận với dịch vụ y tế tốt và hoàn hảo hơn, nhưng không nên vì 1 cơn phẫn nộ mà làm hoang mang thêm cho cả 1 cộng đồng không có điều kiện có lựa chọn thứ 2! Thank you for reading this!